Senator
Jan Loones vertegenwoordigt Belgische Senaat op de
HABITAT-conferentie in het Croatisch Parlement
in Zagreb -
1 tot 3 februari 1999

Senator
Jan Loones, intussen reeds tien jaar federaal parlementslid, waarvan het
grootste deel (7 ½ jaar) in de Senaat, legt voor de toekomst zijn boontjes te
weken in het Vlaams Parlement.
Wellicht
als een soort ‘afscheidsgebaar’ vroeg Senaatsvoorzitter Frank Swaelen hem om
de Belgische Senaat te vertegenwoordigen op de recente HABITAT-conferentie in
Zagreb (Croatië) - 1 tot 3 februari 1999.
Hij
vervulde, met eer, de opdracht: van Jan Loones is intussen geweten dat hij, als
inter-nationalist, ervan houdt het internationale forum te betreden (missies in
Zuid-Afrika - Mozambique - Algerije - Servië - Midden-Oosten - Koerdisch gebied
in Turkije ...).
CROATIË
De republiek Croatië heeft een oppervlakte van ca. 56.000 km,
en telt 4.800.000 inwoners. Ongeveer 1 miljoen daarvan woont in de hoofdstad Zagreb.
Naast Croaten (meer dan 80%) zijn er Serviërs (10%), Muzulmannen, Hongaren, Italianen,
e.a.
Bij het uiteenvallen van het na-oorlogse Joegoslavië van Tito,
verklaarde het Croatisch Parlement, overeenkomstig een referendumbeslissing, zich
onafhankelijk vanaf 1991. Sinds die datum, en eigenlijk tot 1998, veranderde
Croatië radicaal van aanzien en uitzicht, onder een zeer dirigistisch beleid van
president Tudjman en zijn partij HDZ (Croatische Democratische Unie).
Binnen de meerderheidspartijen bestaan grote spanningen, die
veel te maken hebben met de al dan niet bereidheid tot openheid naar Europese integratie.
Daarnaast blijft er het broeiend nationaliteitenprobleem.
Gekoppeld aan de terugkeerkwestie is er de latente spanning met de Serviërs, die in
bepaalde gebieden (in het bijzonder Oost-Slavonië) de meerderheid van de bevolking
uitmaken.
Croatië blijft dus , samen met andere gebieden uit het vroegere Joegoslavië, een
barometer voor de spanningen in het ganse Ballkangebied.
HABITATCONFERENTIE :
SENATOR JAN LOONES VOERT, NAMENS BELGIË, HET WOORD IN HET CROATISCH NATIONAAL
PARLEMENT.
De HABITAT-conferenties, onder de auspiciën van de Verenigde
Naties, behandelen de huisvestingsproblematiek in het algemeen en de maatregelen voor een
houdbare stedelijke groei in het bijzonder.
Op de agenda van de recente HABITAT-conferentie in Zagreb stond de nationale
verslaggeving over de huisvestingsproblematiek in de verschillende deelnemende landen,
samen met het dossier van de wederopbouw na de oorlog in Croatië zelf.
Senator Jan Loones hield zijn uiteenzetting onder de titel:
"Human settlements in Belgium and the Flemish region, 3 years after HABITAT II".
Bij deze uiteenzetting waren, naast parlementsleden uit West-Europese en Oost-Europese
landen, ook de huisvestingsministers van Croatië en Servië aanwezig, wat de aanleiding
vormde tot een boeiende confrontatie, voortgaande op een uitweiding over het Belgische
geregionaliseerde huisvestingsbeleid.
De beide ministers waren zeer geïnteresseerd in het Vlaamse investeringsmodel, met
ons stelsel van "Social Impulsion Funds", "Social Housing Programmes",
"Flemish Housing Code" en "Flanders Regional Spacial Structure Plan".
Dat Vlamingen een zeer begrijpend oor hebben voor nationaliteitenproblemen, kon de
goede contacten uiteraard slechts bevorderen.
KARLOVAC: DE VERWOESTE GEBIEDEN
Naast de conferentiebespreking zelf, was uiteraard de
kennismaking met de getroffen gebieden zeer aangrijpend.
Gedurende de oorlogsjaren werden er in Croatië in totaal 170.000 woongelegenheden
beschadigd of vernietigd, hetzij 10% van het totale woningbestand.
Sinds 1995 zijn 80.000 woningen reeds min of meer hersteld, voor een
investeringsbedrag van 1,2 miljard U.S. dollar.
Het bezoek leidde naar het Karlovacgebied en het indrukwekkende natuurlandschap van
de Plitvice-meren, zon 150 km buiten Zagreb.
Over een frontlijn van zowat 100 km waren vrijwel alle huizen gebombardeerd
geworden. Het ganse gebied was bovendien bezaaid met landmijnen.
ovenop het menselijk probleem van uiteengereten families en dorpsgemeenschappen,
staat het materiele probleem van de wederopbouw.
Treffend was het verhaal van een Servisch delegatielid. Hij wees
op de talrijke woningen waarvan het dak niet naar binnen was ingestort, doch naar buiten
opgeblazen. Deze woningen zouden hebben toebehoord aan Serviërs, en door de Croaten zijn
verwoest als vergeldingsactie na de Servische aanvallen ...
Van een sublieme schoonheid was dan weer, in het
Plitvice-gebied, het zicht op een werkelijk monumentale muur van bevroren watervallen, in
gevarieerde tinten kristalblauw.Er was verse, pure sneeuw gevallen, en de Croatische
gastvrijheid werd geïllustreerd met een lam aan het spit en pice dobrodoslice.
Precies dit gebied was bezaaid met landmijnen, en was het toneel geweest van
gruwelijke gevechten en moorden ...
DE AMBASSADEUR EN ZIJN HOND
Naast de buitenlandse contacten, had senator Jan Loones ook een
zeer indringend gesprek met de wijze Belgische ambassadeur in Zagreb, de Antwerpse
Limburger van West-Vlaamse oorsprong, ambassadeur Hintjens.
Sedert 1993 op post, en na een zeer rijke internationale loopbaan in 16
verschillende landen, waaronder Ruanda en Costa Rica, bracht de ambassadeur een tegelijk
ontluisterend en verhelderend inzicht in het Balkanconflict, met een bijna passionele
oproep tot meer interesse, ook cultureel, vanuit Vlaanderen.
Zijn inzicht in de nationaliteitenkwestie putte hij, naar eigen zeggen, ook uit
zijn contacten met zeer vele gewone Croaten, die hij ontmoette op de wandelingen met zijn
hond Belle in de talrijke parken van Zagreb.
Kleine bijzonderheid daarbij: de ambassadeur sprak perfect Croatisch. Met zijn hond
echter spreekt hij Engels.
Croatië : zeker om terug te keren. DOVIDJENA !
Jan Loones
Senator-fractievoorzitter VU